11.11 วันช้อปปิ้งคนโสด ย้อนมองจุดเริ่มต้น ความยิ่งใหญ่ ผลที่ตามมา จากการปฏิวัติแวดวงช็อปปิ้งออนไลน์

วันที่ 11 เดือนพฤศจิกายน 2564 เดอะสเตรตส์ไทมส์ รายงานว่า ในมาเลเซีย นักช้อปเริ่มชาชินกับการตั้งหน้าตั้งตารอคอยการลดราคาออนไลน์ครั้งใหญ่อย่างวันที่ 7 ก.ค. (7.7) 9 ก.ย. (9.9) หรือ 12 ธันวาคม (12.12)

หรือแม้กระทั้งใน “วันคนโสด” 11 เดือนพฤศจิกายน ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของโปรโมชั่นวันเลขคู่ทั้งหลายแหล่ทั้งหมด

ในประเทศจีน นิสิตมหาวิทยาลัยที่ยังไม่มีคู่จะฉลองวันนี้ โดยขนานนามว่าเป็น “วันต่อต้านวาเลนไทน์” ก่อนที่จะร้านค้าปลีกออนไลน์อย่าง “อาลีบาบา” จะจับเอาวันสำหรับเหล่าคนโสดนี้มาเผยแพร่ให้เป็นที่รู้จักในฐานะ “เทศกาลช้อปปิ้งออนไลน์”

เวลานี้เทศกาลช้อปปิ้งดังที่กล่าวมาแล้วข้างต้นปรับปรุงจนกระทั่งมีนามแฝงว่า 11.11 และก็ถูกใช้อย่างมากมายเพื่อเหมาะกับความจำเป็นของชาวมาเลเซีย อาทิเช่นการสตรีมเนื้อหาและก็เกมแบบสด เพื่อรองรับความบันเทิงและก็นำความสำราญมาสู่ผู้บริโภค ที่นอกจากไปจากแนวทางการขายเชิงธุรกรรม

ย้อนกลับไปในปี 2555 เมื่อแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ Lazada (ลาซาด้า) ได้เข้าถึงมาเลเซีย การซื้อของออนไลน์เพียงอย่างเดียวนั้นเป็นเรื่องแปลกใหม่สำหรับตรงนั้น วิสาหกิจขนาดกึ่งกลางและก็ขนาดย่อม (SMEs) และก็แบรนด์ต่างๆยังคงรอบคอบในเรื่องนี้ เหมือนกับผู้บริโภคชาวมาเลเซีย

แม้ว่าจะไม่ค่อยเป็นที่รู้จักนัก แม้กระนั้นลาซาด้าได้เปิดตัวแนวทางการขาย 11.11 ทีแรกในปี 2556 โดยได้รับแรงผลักดันจากเทศกาลช้อปปิ้งออนไลน์ที่ไปถึงเป้าหมายอย่างล้นหลามของจีน โดยเรียกว่าอาทิตย์เปลี่ยนแปลงออนไลน์ (Online Revolution Week) จนถึงกลายเป็นที่นิยม

11.11 เอฟเฟกต์

11.11 เป็นวันที่ยอดจำหน่ายในอีคอมเมิร์ซเยอะที่สุดในรอบปี มีการยกระดับอุตสาหกรรมสู่มาตรฐานและก็มาตรฐานใหม่ทุกปี

ปี 2563 ลาซาด้าทำลายสถิติเทศกาลช้อปปิ้ง 11.11 โดยมีผู้ใช้มากยิ่งกว่า 40 ล้านคนและก็ผู้ขาย 400,000 รายที่ร่วมสำหรับในการขายวันเดียวทั่วอีกทั้งภูมิภาค ผู้ขายกว่า 8,000 ราย ซึ่งโดยมากเป็น SMEs ทำเงินได้มากกว่า 10,000 เหรียญสหรัฐ (41,600 ริงกิต) ภายในระยะเวลา 1 วัน

11.11 ได้กลายเป็นงานสำคัญสำหรับผู้ขายออนไลน์เยอะแยะและก็คนที่ไปถึงเป้าหมายใช้เวลาเกือบจะหกเดือนสำหรับในการเตรียมตัวล่วงหน้าสำหรับวันชี้ชะตา พวกเขาใช้เวลานี้เพื่อหาออร์เดอร์ ว่าจ้างพรีเซนเตอร์ และก็สร้างการเข้าชมสำหรับหน้าออนไลน์ของตัวเอง เพื่อนำไปสู่แนวทางการขายครั้งใหญ่ที่สุดแห่งปี

สำหรับบางบุคคล เทศกาลช้อปปิ้งวันเดียวนี้ คือขณะที่พวกเขาสามารถเก็บยอดจำหน่ายได้มากที่สุดในรอบปี และก็ยังเป็นโอกาสที่จะทำให้ทุกสายตาในประเทศมองเห็นธุรกิจของพวกเขา เนื่องจากเมื่อจำนวนการใช้งานบนลาซาด้าถึงระดับสูงสุด แบรนด์ต่างๆจะได้พบกับลูกค้ากรุ๊ปใหม่ และก็แนวทางการขายในวัน 11.11 อาจจะก่อให้ผู้ซื้อที่ซื้อครั้งเดียวกลายเป็นลูกค้าที่กลับมาซื้อซ้ำตลอดทั้งปี

ทั้งปวงนี้คือผลกระทบที่ 11.11 มีต่อธุรกิจ

ด้านใน 1 วัน แบรนด์หรือสินค้าบางทีอาจกลายเป็นที่นิยม ทำให้ผู้ขายออนไลน์สามารถขยายกิจการของตัวเองได้อย่างรวดเร็วในเลวข้ามคืน

หนึ่งในผู้ขายของในลาซาด้า เปิดเผยว่า “ก่อนหน้านี้ที่ผ่านมาพวกเราเป็นร้านค้าบนเฟซบุ๊ก แม้กระนั้นกับลาซาด้า พวกเราสังเกตว่าพวกเราสามารถเข้าถึงผู้คนได้มากขึ้น เพราะเหตุว่าเป็นแพลตฟอร์มที่ปลอดภัยกว่า เนื่องจากมีการคุ้มครองปกป้องผู้ซื้อ จริงๆแล้ว ยอดจำหน่ายของพวกเรามากขึ้น 800% ในปีแรกที่พวกเรามีส่วนร่วมสำหรับในการขาย 11.11”

11.11 เป็นเรื่องธุรกิจสิ่งเดียวหรือเปล่า ?

เอบีซีนิวส์ ตอบง่ายๆว่า “ไม่” นอกจากการช้อปปิ้งแล้ว ยังมีการดำเนินกิจกรรมด้านวัฒนธรรมในคืนวันที่ 11 เดือนพฤศจิกายนอีกด้วย
แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซหลายแห่งจัดงานกาล่าสุดอลังการ เคยมีนักแสดงดังอย่าง “เทย์เลอร์ สวิฟต์” และก็ “ฟาร์เรลล์ วิลเลียมส์” ร่วมงานในปีกลายๆด้วย ทั้งยังตัวรายการยังได้ออกอากาศทางทีวีดาวเทียมระหว่างประเทศ และก็แพลตฟอร์มสตรีมมิ่งออนไลน์ ซึ่งล่อใจผู้ชมหลายพันล้านคน

ปี 2563 “เคหน เพอร์รี” นักแสดงดังอีกคน ได้ส่งคลิปไปที่งานกาล่าดินเนอร์ในจีนเพื่อฉลองวันคนโสด

ด้วยส่วนลดและก็โปรโมชันจากเหล่าเซเลปมากมาย ทำให้วันคนโสดมิได้มีไว้สำหรับผู้บริโภคชาวจีนเท่านั้น ท้ายที่สุดแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซในเครืออาลีบาบายังได้นำวันคนโสด มาสู่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ด้วย ซึ่งรวมถึงไทยและก็ประเทศสิงคโปร์

เพราะอะไรนักช้อปชาวจีนถึงมาก

สำหรับนักช้อปคนจำนวนไม่น้อย การใช้จ่ายตามแรงกระตุ้นที่นำโดยวัฒนธรรมบริโภคนิยม เป็นสิ่งที่ไม่บางทีอาจต้านทานได้ นักช้อปชาวจีนบางบุคคลถึงกับล้อเลียนด้วยมุก “ตัดมือ” เพื่อหยุดพวกเขาจากการซื้อ

“หยาง เจี้ยงหลัน” นักจิตวิทยา เตือนว่าผู้บริโภคบางทีอาจกำลังทรมาณสาหัสจากความแปลกสำหรับในการซื้อที่ขู่เข็ญซึ่งเกิดขึ้นได้เนื่องมาจากอารมณ์ด้านลบ

หยางยังพูดถึงผลกระทบจาก “ความประพฤติปฏิบัติการซื้อของอย่างบ้าคลั่ง” ว่า คนวัยหนุ่มวัยสาวบางทีอาจใช้วันคนโสดเพื่อทุเลาแรงกดดันในชีวิต

“การช้อปปิ้งอย่างบ้าคลั่ง บางทีอาจเป็นแนวทางทุเลาความเครียดและก็ให้รางวัลตนเอง”

แม้กระนั้น คุณมั่นใจว่าวันคนโสดจะยังคงเป็นงานทางด้านวัฒนธรรมและก็ธุรกิจในระยะยาว

ปีนี้เศรษฐกิจจีนชะลอตัว

สำนักข่าวซีเอ็นเอ็น บิสซิเนส รายงานว่า หากแม้ 11.11 จะสร้างรายได้นับหมื่นล้านเหรียญสหรัฐให้กับอาลีบาบา แม้กระนั้นดูท่าปีนี้บริษัทจะค่อนข้างจะรอบคอบการใช้จ่ายมากยิ่งกว่าปีกลายๆจากภาวะเงินเฟ้อที่มากขึ้น ท่ามกลางภาวะเศรษฐกิจที่ชะลอตัว และก็การบังคับใช้กฎที่ต้องปฏิบัติตามที่เข้มงวด

อาลีบาบาและก็ JD.com บางทีอาจทำสถิติยอดจำหน่ายใหม่ในปีนี้เช่นเคย นักวิเคราะห์จาก Citi เดาว่าจำนวนสินค้ารวม (GMV) ของอาลีบาบาจะมากถึง 578,000 ล้านหยวน หรือราว 90,000 ล้านดอลลาร์ ในตอน 11 วันแรกของพฤศจิกายน หรือมากขึ้น 15% เมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา

แม้กระนั้นอัตราการเติบโตนั้นคาดว่าจะช้ากว่าปีที่ผ่านมามากมาย เนื่องจากปีที่ผ่านมาอาลีบาบาโพสต์มากขึ้นถึง 26% นักวิเคราะห์ของ Citi ยังเดาว่าการเติบโตของ GMV ของ JD.com สำหรับตอนการซื้อสินค้า จะลดเหลือ 22-26% น้อยกว่าปีที่ผ่านมา ซึ่งอยู่ที่ 33%

นักวิเคราะห์ของ Citi เขียนในรายงานล่าสุดว่า แคมเปญต่างๆยังสนับสนุนแนวทางการขายได้ ผู้บริโภคมีความต้องการที่แข่งขันแข็ง หากแม้พกเขาจะมีความระมัดระวังจากผลกระทบทางด้านเศรษฐกิจ

เศรษฐกิจของจีนเติบโตในอัตราที่ช้าที่สุดในรอบปี เพราะเหตุว่าปัญหาเรื่องพลังงาน การหยุดชะงักของการขนส่ง และก็วิกฤตด้านอสังหาฯที่ทวีความรุนแรงขึ้น มีผลกระทบต่อประเทศที่มีขนาดเศรษฐกิจใหญ่เป็นชั้นสองของโลก

ในเวลาเดียวกัน อัตราเงินเฟ้อของจีนก็มากขึ้น ส่งผลต่อผลกำไรและก็กำลังซื้อของผู้บริโภค รวมถึงกรณีที่เงินลงทุนสินค้าที่ออกมาจากโรงงานในจีน พุ่งขึ้นอีกเป็นประวัติการณ์เมื่อเดือนที่แล้ว

เมื่อตุลาคม ดัชนีราคาผู้สร้างของจีนพุ่งขึ้น 13.5% เมื่อเทียบกับตอนเดียวกันของปีที่ผ่านมา แม้กระนั้น มีสัญญาณที่บอกว่าเงินลงทุนที่สูงขึ้นนั้นกำลังต่ำลง

ส่วนดัชนีราคาผู้บริโภคของจีนมากขึ้น 1.5% จากตอนเดียวกันของปีที่ผ่านมา หรือเพิ่มเป็นสองเท่าของเดือนที่แล้วหน้า และก็เป็นอัตราการเพิ่มขึ้นที่เร็วที่สุดนับจากเดือนกันยายนปีที่ผ่านมา

11.11 ก่อให้เกิดปัญหามลภาวะ

รอยเตอร์ส รายงานว่า ถึงเวลายุติงานช้อปปิ้งที่ใหญ่ที่สุดในโลก หากแม้อาลีบาบาจะเริ่มเทศกาล 11.11 ไปแล้ว และก็ต้องการที่จะให้เทศกาลคราวนี้เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมเยอะขึ้นเรื่อยๆ แม้กระนั้นมหกรรมนี้ไม่ตรงกันกับจุดหมายด้านสิ่งแวดล้อมของทางการจีนมากขึ้นถ้าอาลีบาบามุ่งมั่นกับความมั่นคงและยั่งยืน การไม่ให้ความสนใจการบริโภคที่มากเกินความจำเป็น จะทำให้เกิดปัญหามากยิ่งกว่าการแก้ปัญหา

จากกระแสการช้อปอย่างยิ่งใหญ่ที่เกิดขึ้น ได้ผลงานที่น่าประทับใจ ซึ่งเกี่ยวข้องกับคนงานหลายล้านคนในการจัดการบรรจุภัณฑ์หลายพันล้านชิ้น หน่วยงานด้านลอจิสติกส์ของอาลีบาบาระดมเรือบิน 3,000 ลำระหว่างงานปีที่แล้วเพื่อขนส่งผลิตภัณฑ์ และก็ปีนี้ได้พรีสต็อกสินค้าจากต่างประเทศไปแล้วกว่า 300 ล้านชิ้น จำนวนดังที่กล่าวมาแล้วข้างต้นมีต้นทุนด้านสิ่งแวดล้อม แม้ว่าจะมองน้อย

กรีนพีซเคยประมาณว่า การขนส่งสิ่งของในวันคนโสด เมื่อปี 2559 สร้างก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ จำนวน 52,400 ตัน รายงานล่าสุดเมื่อปี 2562 เดาว่าจำนวนอุปกรณ์บรรจุภัณฑ์ที่ใช้โดยอีคอมเมิร์ซและก็ภาคการจัดส่งจะมากขึ้นมากยิ่งกว่าสี่เท่าเป็น 41.3 ล้านตัน จากปี 2561 ถึงปี 2568

ในส่วนของอาลีบาบามีแผนสำหรับการที่จะลดการปล่อยคาร์บอนที่เกี่ยวข้องกับการสั่งซื้อลง 30% ในปีนี้ แม้ว่าจะไม่มีการเปิดเผยจำนวนที่จริงจริงก็ตาม โดยกรรมวิธีการลดการปล่อยคาร์บอนบางทีอาจเป็นบริการรีไซเคิล หรือการตั้งศูนย์ข้อมูลที่ใช้พลังงานหมุนเวียน หรือแม้กระทั้งอัลกอริทึมที่จับคู่สินค้ากับพัสดุภัณฑ์ที่มีขนาดเหมาะสมเพื่อลดขยะ

นอกจากนั้น บริษัทยังเสนอบัตรกำนัลค่า 100 ล้านหยวน (15,600,000 เหรียญสหรัฐ) สำหรับแบรนด์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ด้วย

เรื่องนี้ถือเป็นเรื่องที่น่ายินดี ยิ่งในตอนที่มีการประชุม COP26 ที่เมืองกลาสโกว์ของสก็อตต์แลนด์ ซึ่งผู้นำ สี จิ้นผิง ได้ตั้งเป้าหมายให้จีนลดการใช้คาร์บอนในปี 2603
วันคนโสด ยังอยู่ได้ยืนยาวกว่าจุดหมายเดิมที่ตั้งไว้เพียงกลไกทางการตลาด และไม่ได้มีความสลักสำคัญกับการคลังในทุกวันนี้ เนื่องจากธุรกรรมที่เกิดขึ้นในปีที่ผ่านมาคิดเป็นเพียง 6% ของยอดสุทธิงบประมาณอาลีบาบา