“แลมบ์ดาวัววิด” สายพันธุ์เชื้อไวรัสวัวโรนากลายประเภทที่กำลังระบาดหนักในสหรัฐฯ ล่าสุดหน่วยงาน CDC เฝ้าระวังเตรียมปรับเป็นเชื้อไวรัสสายพันธุ์น่าวิตก VOC (Variant of Concern) ในอนาคต

วัววิดกลายประเภท C.37 หรือวัววิดแลมบ์ดา (Lambda) เป็นอย่างไร อันตรายไหม

lampda2

ศูนย์จีโนมทางการแพทย์ รพ.รามาธิบดี เปิดเผยข้อมูลผ่านเพจ Center for Medical Genomics ถึงวัววิดที่ระบาดในอเมริกาว่าที่ผ่านมา “วัววิดเอปไซลอน” B.1.427/B.1.429 เป็นสายพันธุ์วัววิดที่พบการระบาดหนัก จากกราฟวิวัฒนาการเผ่าพันธุ์ประกอบข้อมูลทางคลินิกพบว่า การคุ้มครองป้องกันด้วยวัคซีนนั้นได้ผลอย่างมีประสิทธิภาพต่อสายพันธุ์นี้

ในทางกลับกัน วัววิดสายพันธุ์แลมบ์ดา (C.37) พบการระบาดมากเพิ่มขึ้น แล้วก็มีลัษณะทิศทางระบาดรุนแรง พบผู้ติดเชื้อใน 30 ประเทศ พันธุกรรมของวัววิดสายพันธุ์แลมบ์ดาแตกต่างไปจากสายพันธุ์อู่ฮั่น สายพันธุ์เบตา แล้วก็สายพันธุ์เอปไซลอน ก็เลยได้โอกาสปรับเป็นเชื้อไวรัสสายพันธุ์น่าวิตก VOC (Variant of Concern) ในเร็วๆนี้

 

lampda3

คุณลักษณะของ เชื้อไวรัสสายพันธุ์น่าวิตก (Variant of Concern)
• ได้โอกาสติดต่อแพร่กระจายเร็วกว่าสายพันธุ์เดิม
• มีความรุนแรงของโรคมากกว่าสายพันธุ์เริ่มแรก
• ลดประสิทธิภาพชุดตรวจ ลดประสิทธิภาพภูมิคุ้มกัน ดื้อต่อวัคซีน ลดประสิทธิภาพการรักษาที่มีอยู่ ลดประสิทธิภาพของมาตรการด้านสาธารณสุขสังคม

 

ข้อมูลที่ได้มาจากศูนย์จีโนมทางการแพทย์ รพ.รามาธิบดี แสดงให้เห็นว่าสายพันธุ์วัววิดที่กำลังระบาดหนักในสหรัฐฯ อีกทั้งสายพันธุ์แลมบ์ดา (Lambda) แล้วก็สายพันธุ์เอปไซลอน (Epsilon) ยังไม่พบผู้ติดเชื้อในไทย

lampda1

หลังจากที่ WHO ประกาศเปลี่ยนชื่อสายพันธุ์วัววิด-19 ด้วยอักษรภาษากรีก ให้แก่สายพันธุ์วัววิดกลายประเภทที่กำลังระบาดทั่วโลก เพื่อให้ง่ายต่อการเรียก แล้วก็แทนการใช้ชื่อประเทศต่างๆองค์การอนามัยโลก (WHO) ประกาศชื่อวัววิดสายพันธุ์เปรูนี้ว่า วัววิดแลมบ์ดา (Lambda) ในวันที่ 14 มิถุนายน พ.ศ.2564
วัววิดแลมบ์ดา กลายพันธุ์ตำแหน่งที่ L452Q แล้วก็ D253N พบการรายงานครั้งแรกที่ประเทศเปรู ในเดือนธันวาคม พ.ศ.2563 พบการระบาดใน 30 ประเทศทั่วโลก แล้วก็มีข้อมูลว่าสายพันธุ์แลมบ์ดานี้อาจดื้อต่อวัคซีนมากกว่าสายพันธุ์อื่นๆแล้วก็ยังแพร่เชื้อได้มากกว่าสายพันธุ์อัลฟาแล้วก็แกมมา
ตั้งแต่รายงานการกลายพันธุ์ของสายพันธุ์ C.37 ตั้งแต่ปี พ.ศ.2563 พบว่าในช่วงม.ย. พ.ศ.2564 ประเทศเปรูมีผู้ติดเชื้อสายพันธุ์นี้มากกว่า 80 เปอร์เซ็นต์ ถัดมาในมิ.ย. พ.ศ.2564 พบการระบาดกระจัดกระจายไปทั่วสหรัฐฯ แล้วก็ตรวจเจอในอีก 29 ประเทศ อาทิ อาร์เจนตินา ชิลี แล้วก็เอกวาดอร์

ประเทศที่พบผู้ติดเชื้อวัววิดสายพันธุ์แลมบ์ดา

ข้อมูลอัปเดต 6 เดือนกรกฎาคม พ.ศ.2564 อ้างอิงจาก GISAID
1. ชิลี
2. สหรัฐฯ
3. เปรู
4. เยอรมนี
5. เม็กซิโก
6. อาร์เจนตินา
7. เอกวาดอร์
8. สเปน
9. อิสราเอล
10. เขมร
11. ประเทศฝรั่งเศส
12. อิตาลี
13. เซนต์คิตส์แล้วก็เนวิส
14. ประเทศสวิตเซอร์แลนด์
15. อียิปต์
16. สหราชอาณาจักร
17. บราซิล
18. แคนาดา
19. ประเทศโปแลนด์
20. อารูบา
21. ประเทศออสเตรเลีย
22. คูราเซา
23. สาธารณรัฐเช็ก
24. เดนมาร์ก
25. เนเธอร์แลนด์
26. ประเทศโปรตุเกส
27. ตุรกี
28. อุรุกวัย
29. ซิมบับเว

อย่างไรก็แล้วแต่ยังไม่พบผู้ติดเชื้อทั้งคู่สายพันธุ์ในประเทศไทย จากข้อมูลนี้เป็นส่วนหนึ่งของการตัดสินใจวางแผนปกป้องการได้รับเชื้อทั่วโลก การเลือกใช้วัคซีนที่เหมาะสมกับเชื้อกลายพันธุ์ จะช่วยให้สาธารณสุขแต่ละประเทศปกป้องการระบาดได้มากที่สุด.